Opšta hirugija

Rak dojke

• Rak dojke je najčešći zloćudni tumor kod zena. Retko se javlja pre 20.godine života, a najčešći je između 55. i 70. godine života. Ova bolest preti sve većem broju žena, a najveći uzrok je mala informisanost, i neredovni pregledi.
• Od raka dojke mogu oboleti i muškarci, ali je rak dojke stotinu puta češći kod žena, nego u muškaraca.
Dojka se sastoji od žlezdanog i potpornog tkiva. Žlezdano tkivo čine mlečne žlezde i mlečni kanali, a potporno čine masno i vezivno tkivo.
Etiologija raka dojke nije poznata.Jedan od glavnih faktora rizika je naslednost, a dva gena odgovorna za nasledni rak dojke nazvani su Brest Cancer 1 i Brest Cancer 2 .Gene može preneti bilo koji roditelj i verovatnost da ih deca naslede je 50:50.
U rizičnoj grupi su:
Žene u čijim porodicama je bilo raka dojke (majka,
sestra).
• Žene koje nisu rađale ili su rodile posle 30 godine života.
• Žene sa produženom menstrualnom aktivnošću.
• Posle 50 godine opasnost se povećava sa gojaznošću.
• Žene kojima je zbog karcinoma već operisana dojka
imaju 4-5 puta veći rizik od razvoja karcinoma u drugoj
dojci.
• Žene koje su imale udarac u dojku (telesna trauma).
Simptomi:
-bezbolni čvorić u dojci je glavni znak ( ponekad je čvor bolan na dodir ili je praćen spontanim bolovima)
-iscedak iz bradavice koji je najčešće sukrvičav ili krvav
-uvučena bradavica koja se ne može izvući
-osip, rane na koži dojki , kraste na bradavici
-ograničena uvučenost kože iznad tumora
-koža dojke koja liči na koru narandže
-uvećani linfni čvorovi u pazušnoj jami, bolovi u leđima
Dijagnostika:
-pregled i pipanje promena na dojci, u pazušnoj jami i u području iznad ključne kosti.
-nakon 25 godine života sve bi žene jedanput mesečno trebale pregledati dojke i to od 5-10 dana ciklusa
– godisnji pregled kod nadleznog lekara (onkologa , ginekologa ili hirurga)
-ultrazvuk, mamografija, biopsija , cor biopsija, magnetna rezonanca.
Lečenje:
– sastoji se od više metoda, a zavisi od stadijuma bolesti
-brojna naučna istraživanja poslednjih 20-tak godina doprinela su sve ranijem otkrivanju
zloćudnih promena u dojci i s time promenila i način lečenja
Liječenje raka dojke sprovodi se prema protokolu, zavisno od histološkog tipa tumora, uznapredovalosti malignog procesa i opšteg stanja organizma.
Koriste se različite kombinacije: hirurških terapija, radioterapija, hemoterapija, hormonskih terapija i imunoterapija.
Kod većine bolesnica liječenje započinje operativnim zahvatom.
Uklanja se samo bolesno tkivo (tumor), okolni parenhim i najbliži limfni čvor, koji se šalje na analizu.
Rekonstrukcija dojke nakon mastektomije i poštedne operacije ima vrlo veliki uticaj na psihičko stanje i oporavak bolesnice, moguće ju je učiniti istovremeno sa mastektomijom, tj. poštednim hirurškim zahvatom ili naknadno, pomoću implantata ili mišićno-kožnog režnja.
Radioterapija dojke se sprovodi X zracima linearnog akceleratora
Hemoterapija se prima putem infuzije ili u obliku tableta.
U zavisnosti od lekova koji se primaju, hemoterapija traje tri do šest meseci
Hormonska terapija podrazumeva primenu lekova kojima se onemogućuje dotok estrogena u ćelije tumora dojke.
Hormonska terapija je delotvorna samo u slučaju tumora dojke koji sadrži receptore (prihvatna mesta) na koje se vežu hormoni estrogen i/ili progesteron.
-Na rezultate lečenja raka dojke utiče vreme otkrivanja , a uvođenjem skrininga za rak dojke u svetu je znatno povećana stopa preživljavanja.
-Žene obolele od raka dojke žive pod pritiskom, jer uvek postoji strah da će se bolest vratiti.
-Edukaciju stanovništva treba započeti još u doba puberteta, potrebno je uticati na adolescente, a potom i na rizične grupe.
-Sa 4000 žena koje godišnje obole i 1600 koje umru od raka dojke Srbija zauzima 11. mesto po smrtnosti među 186 zemalja.
-Rak dojke nema samo fizičke , nego psihičke i socijalne nuspojave.
-Dijagnoza RAK DOJKE znači da je bitka tek počela!

 
dr Marija Đujić- specijalista opšte hirurgije

Podeli